Anayasa Mahkemesi (AYM), televizyon programlarında beslenmenin kıymeti ve depresyonla beslenme ortasındaki bağa yönelik tıbbi açıklamaları nedeniyle İstanbul Tabip Odasınca Prof. Dr. Canan Karatay’a para cezası verilmesini, söz özgürlüğünün ihlali saydı.
Anayasa Mahkemesinin Resmi Gazete’de yayımlanan kararına nazaran, Karatay, 2016’da katıldığı yaklaşık 5 saat süren bir televizyon programında, beslenmenin ehemmiyeti, depresyonla beslenme ortasındaki münasebet mevzularına değindi, ilaç şirketlerinin ticari telaşla hareket ettiğine, antidepresanlarla memnun olunamayacağına lakin sağlıklı beslenmeyle keyifli olunabileceğine dair bildiriler verdi.
Söz konusu yayın üzerine İstanbul Tabip Odası Onur Şurası, Karatay hakkında disiplin soruşturması başlattı. Soruşturma sonunda Karatay’a 1325 lira para cezası verildi. Türk Tabipler Birliği Yüksek Onur Konseyi da kararı onadı.
BİREYSEL MÜRACAAT YAPTI
Karatay’ın, ceza kararının iptali istemiyle açtığı dava Ankara 13. Yönetim Mahkemesince, yaptığı istinaf başvurusu da bölge yönetim mahkemesince reddedildi. Bunun üzerine Karatay, Anayasa Mahkemesine hak ihlali teziyle ferdî müracaat yaptı.
Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 26’ncı hususunda teminat altına alınan tabir özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti ve Karatay’a 18 bin lira manevi tazminat ödenmesini kararlaştırdı. Ayrıyeten, yine yargılama yapılmak üzere kararın Ankara 13. Yönetim Mahkemesine gönderilmesini kararlaştırdı.
İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNE MÜDAHALE
Anayasa Mahkemesinin kararında, Anayasa’nın 26’ncı hususuna nazaran herkesin tabir özgürlüğünün bulunduğu, bunun lakin kanunda belirtilen kaidelerde sonlandırılabileceği, Karatay’ın açıklamaları nedeniyle cezalandırılmasının da söz özgürlüğüne müdahale manası taşıdığı kaydedildi.
![](https://04haberler.com.tr/wp-content/uploads/2024/03/aymden-canan-karatay-karari-1-EnWbDBtW.jpg)
Karatay’ın, şahısların sıhhati için tehlikeli olabilecek yanlış bilgileri tabip sorumluluğuna uygun olmayacak form ve prosedürlerle yaydığı gerekçesiyle cezalandırıldığı aktarılan kararda, “Hiç elbet yanlış bilgilerin yönetilmesi de sıhhat siyasetlerinin asıllı bir modülünü oluşturmaktadır. Lakin bunu yaparken devlet, söz özgürlüğüne de hürmet göstermelidir.” değerlendirmesi yer aldı.
Verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davada lokal mahkemenin, Karatay’ın açıklamalarının halk sıhhatine nasıl bir ziyan verdiğine dair değerlendirmenin yer almadığı belirtilen kararda, kardiyoloji ve iç hastalıkları uzmanı Karatay’ın Türkiye’nin bilinen akademisyen ve bilim insanlarından olduğu ve tıp alanında yaşanan gelişmelerin müracaatçının ilgi alanında bulunduğu vurgusu yapıldı.
Başvurucu Karatay’ın, kendi bakış açısından hakikat beslenmenin bireylerin ruh sıhhatini olumlu olarak etkilediğini herkesin anlayabileceği bir lisanda anlattığı belirtilen kararda, “Başvurucunun kimi tabirlerinin meslektaşlarını eleştirdiği hatta abartıya kaçtığı kabul edilse bile bir bilim beşerinin yerine kendini koyup belirli bir durumda kullanılacak söz halinin ne olacağını belirlemek yargı mercilerinin misyonu olmamalıdır.” tespiti yer aldı.
“CEZA ORANTILI DEĞİL”
Bilim insanlarının ve akademisyenlerin her söylediğinin mutlak manada gerçek olduğunun söylenemeyeceği, bununla bir arada birbirlerinden farklı, alternatif bakış açılarının herkes için daha gerçek düşünme imkanı yarattığı tabir edilen kararda, “Başvurucuya disiplin cezası verilmesi ile Anayasa’nın 26’ncı hususunda muhafaza altında olan söz özgürlüğüne yapılan müdahalenin daha ağır basan bir toplumsal gereksinime karşılık gelmediği üzere orantılı da olmadığı sonucuna varılmıştır.” tespiti yer aldı.
Prof. Dr. Canan Karatay, daha evvel de “şeker yükleme testlerine” ait tıbbi içerikli açıklamalar yapmış, bu nedenle 15 gün süreksiz olarak meslekten alıkoyma cezası almış, Anayasa Mahkemesi bu ceza tarafından de söz özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetmişti.